Giấy chứng nhận phòng cháy chữa cháy: quy trình, thủ tục và lệ phí

Giấy chứng nhận phòng cháy chữa cháy là cụm từ nhiều chủ cơ sở, chủ đầu tư tìm kiếm khi chuẩn bị khai trương, xây dựng hoặc tiếp đoàn kiểm tra. Bài viết giúp anh chị xác định đúng loại giấy tờ mình cần, giấy tờ cấp trước 15/9/2026 còn dùng được không, thủ tục nghiệm thu thay đổi ra sao trong năm 2026, cơ quan nào thẩm định thiết kế, lệ phí và mức phạt liên quan.

Giấy chứng nhận phòng cháy chữa cháy là gì?

Người dùng thường gọi chung “giấy chứng nhận PCCC”, “giấy phép PCCC”, “giấy chứng nhận đủ điều kiện phòng cháy chữa cháy” cho nhiều loại giấy tờ khác nhau. Để tránh chuẩn bị nhầm, anh chị nên xác định đúng loại giấy tờ theo bảng dưới đây. Căn cứ nền tảng hiện hành là Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15 và Nghị định 105/2025/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 347/2026/NĐ-CP). Nghị định 136/2020/NĐ-CP mà nhiều tài liệu cũ dẫn chiếu đã hết hiệu lực từ 01/7/2025.

Giấy tờ PCCC cấp trước 15/9/2026 có còn sử dụng được không?

Câu trả lời nằm ở Điều 40 Nghị định 347/2026/NĐ-CP (điều khoản chuyển tiếp). Khoản 3 quy định:

“3. Văn bản, giấy tờ đã được cơ quan, người có thẩm quyền ban hành, cấp trước ngày Nghị định này có hiệu lực thi hành mà chưa hết hiệu lực hoặc chưa hết thời hạn sử dụng thì tiếp tục được áp dụng, sử dụng theo quy định của pháp luật cho đến khi hết thời hạn.”

Với hồ sơ đã nộp nhưng đang chờ giải quyết, khoản 1 và khoản 2 Điều 40 chia hai trường hợp:

• Thủ tục được đơn giản hóa theo Nghị định 347/2026/NĐ-CP mà hồ sơ đã được cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận hoặc đã được đóng dấu bưu chính trước 15/9/2026: thực hiện theo quy định của pháp luật đang có hiệu lực tại thời điểm hồ sơ được tiếp nhận.
• Thủ tục đã bị bãi bỏ theo Nghị định 347/2026/NĐ-CP mà hồ sơ đã được tiếp nhận hoặc đóng dấu bưu chính trước 15/9/2026: cơ quan có thẩm quyền dừng việc giải quyết thủ tục hành chính, hoàn trả hồ sơ cho cá nhân, tổ chức nếu có yêu cầu.

Nói ngắn gọn: giấy tờ còn hiệu lực, còn thời hạn thì dùng tiếp đến khi hết hạn; không cần xin cấp lại chỉ vì có nghị định mới.

Thủ tục nghiệm thu PCCC thay đổi thế nào trong năm 2026?

Từ 01/7/2026, theo Nghị quyết 66.18/2026/NQ-CP (áp dụng đến hết 28/02/2027), không thực hiện thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC (Điều 10 Nghị định 105/2025/NĐ-CP) và thủ tục nghiệm thu về PCCC đối với công trình, phương tiện giao thông đã được cơ quan Công an cấp giấy chứng nhận thẩm duyệt thiết kế nhưng chưa được chấp thuận kết quả nghiệm thu (khoản 3 Điều 46 Nghị định 105/2025/NĐ-CP).

Từ 15/9/2026, Nghị định 347/2026/NĐ-CP quy định chính thức:

• Bãi bỏ Điều 10 Nghị định 105/2025/NĐ-CP về kiểm tra công tác nghiệm thu của cơ quan Công an (khoản 1 Điều 30).
• Chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình tổ chức nghiệm thu, chịu trách nhiệm trước pháp luật về kết quả nghiệm thu (nội dung đã có từ trước) và khai báo trên hệ thống Cơ sở dữ liệu về phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ và truyền tin báo cháy trước khi đưa công trình vào hoạt động (điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị định 105/2025/NĐ-CP, sửa đổi bởi Điều 16 Nghị định 347/2026/NĐ-CP).
• Chủ phương tiện giao thông tổ chức nghiệm thu và thông báo bằng văn bản cho cơ quan quản lý chuyên ngành về việc đưa phương tiện vào hoạt động (điểm c khoản 3 Điều 12).

Xem phân tích đầy đủ tại bài Nghị định 347/2026/NĐ-CP.

Ai có thẩm quyền thẩm định thiết kế về phòng cháy chữa cháy?

Theo Nghị định 105/2025/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Nghị định 347/2026/NĐ-CP, việc thẩm định thiết kế về PCCC do nhiều cơ quan thực hiện tùy loại dự án, công trình, phương tiện:

• Cơ quan chuyên môn về xây dựng: khoản 1 Điều 6 (sửa đổi bởi Điều 12 Nghị định 347/2026/NĐ-CP) quy định “Công trình thuộc đối tượng phải thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi tại cơ quan chuyên môn về xây dựng và thuộc Phụ lục III kèm theo Nghị định này phải được cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định thiết kế về phòng cháy và chữa cháy”; việc thẩm định được tích hợp, lồng ghép với thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi.
• Cơ quan đăng kiểm: thẩm định thiết kế về PCCC đối với phương tiện giao thông (Điều 7 Nghị định 105/2025/NĐ-CP).
• Cơ quan Công an: Bộ trưởng Bộ Công an phân cấp cơ quan, đơn vị Công an thực hiện thẩm định thiết kế về PCCC (khoản 7 Điều 40 Nghị định 105/2025/NĐ-CP, sửa đổi bởi Điều 26 Nghị định 347/2026/NĐ-CP); thẩm quyền cụ thể quy định tại Điều 9 Thông tư 36/2025/TT-BCA, được thay thế bởi Điều 8 Thông tư 62/2026/TT-BCA từ 01/7/2026: Cục Cảnh sát PCCC và CNCH thẩm định một số công trình thuộc Phụ lục III như công trình do Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ quyết định chủ trương đầu tư, công trình cấp đặc biệt, công trình dân dụng cao trên 150 m; Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an cấp tỉnh thẩm định các công trình còn lại.

Việc một dự án, công trình có thuộc diện thẩm định hay không, và do cơ quan nào thẩm định, phụ thuộc quy mô, công năng và danh mục tại Phụ lục III. Nên khảo sát, đối chiếu hồ sơ thực tế trước khi nộp.

Lệ phí cấp giấy chứng nhận phòng cháy chữa cháy là bao nhiêu?

Khoản phí thường được hỏi là phí thẩm định phê duyệt thiết kế phòng cháy và chữa cháy:

• Thông tư 70/2025/TT-BTC (hiệu lực 01/7/2025, bãi bỏ Thông tư 258/2016/TT-BTC): mức thu bằng tổng mức đầu tư dự án nhân tỷ lệ tính phí theo biểu kèm theo; tối thiểu 500.000 đồng/dự án, tối đa 150.000.000 đồng/dự án. Dự án do cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định nội dung PCCC thì thu phí thẩm định theo pháp luật về phí, lệ phí trong lĩnh vực xây dựng; phương tiện giao thông do cơ quan đăng kiểm thẩm định thì thu giá dịch vụ.
• Thông tư 64/2025/TT-BTC: mức thu phí thẩm định phê duyệt thiết kế PCCC bằng 50% mức thu theo biểu phí, áp dụng từ 01/7/2025 đến hết 31/12/2026.

Mức phạt khi thiếu văn bản thẩm định, chưa nghiệm thu PCCC

Điều 18 Nghị định 106/2025/NĐ-CP (khoản 3, khoản 4 sửa đổi bởi Điều 32 Nghị định 347/2026/NĐ-CP; khoản 6 sửa đổi bởi Điều 7 Nghị định 69/2026/NĐ-CP):

Ngoài ra, hành vi kinh doanh, đưa phương tiện PCCC, CNCH, vật liệu, cấu kiện ngăn cháy, chống cháy vào lưu thông khi chưa được cấp phép bị phạt 40.000.000 – 50.000.000 đồng (điểm a khoản 2 Điều 19 Nghị định 106/2025/NĐ-CP).

Mức phạt tiền tại Chương II Nghị định 106/2025/NĐ-CP áp dụng đối với cá nhân; tổ chức có cùng hành vi vi phạm bị phạt gấp 02 lần; hộ gia đình, hộ kinh doanh áp dụng mức phạt đối với cá nhân (Điều 4 Nghị định 106/2025/NĐ-CP).

Thời hạn chứng nhận phòng cháy chữa cháy bao lâu?

Mỗi loại giấy tờ có quy định riêng, không có một thời hạn chung cho “giấy chứng nhận PCCC”:

• Huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ PCCC, CNCH: huấn luyện nghiệp vụ được thực hiện định kỳ 05 năm một lần; bồi dưỡng nghiệp vụ được thực hiện định kỳ hằng năm (khoản 4 Điều 29 Nghị định 105/2025/NĐ-CP).
• Giấy tờ đã được cấp trước 15/9/2026: tiếp tục sử dụng cho đến khi hết hiệu lực hoặc hết thời hạn sử dụng (khoản 3 Điều 40 Nghị định 347/2026/NĐ-CP). Thời hạn cụ thể (nếu có) căn cứ vào chính giấy tờ đó và văn bản quy định loại giấy tờ đó.

Câu hỏi thường gặp

Giấy chứng nhận đủ điều kiện PCCC là giấy gì?

“Giấy chứng nhận đủ điều kiện PCCC” (hay “giấy chứng nhận đủ điều kiện về phòng cháy chữa cháy”) là cách gọi thông dụng. Khi chuẩn bị, anh chị nên xác định cụ thể loại giấy tờ theo công trình, cơ sở của mình: giấy chứng nhận hoặc văn bản thẩm duyệt thiết kế, văn bản thẩm định thiết kế về PCCC, biên bản nghiệm thu, hồ sơ PCCC theo Điều 4 Nghị định 105/2025/NĐ-CP (xem bảng ở đầu bài). Riêng với kinh doanh dịch vụ PCCC: theo trả lời của Bộ Công an ngày 01/4/2026, từ 01/7/2025 các ngành nghề liên quan đến lĩnh vực PCCC và CNCH không còn là ngành nghề kinh doanh có điều kiện.

Giấy chứng nhận PCCC cấp trước 15/9/2026 có phải xin cấp lại không?

Không cần xin cấp lại chỉ vì Nghị định 347/2026/NĐ-CP có hiệu lực. Văn bản, giấy tờ đã cấp mà chưa hết hiệu lực hoặc chưa hết thời hạn sử dụng thì tiếp tục được sử dụng cho đến khi hết thời hạn (khoản 3 Điều 40).

Từ 15/9/2026 cơ quan Công an còn cấp văn bản chấp thuận kết quả nghiệm thu PCCC không?

Không. Điều 10 Nghị định 105/2025/NĐ-CP về kiểm tra công tác nghiệm thu và Mẫu PC17 (văn bản chấp thuận) bị bãi bỏ từ 15/9/2026. Trong hồ sơ PCCC, tài liệu này được thay bằng biên bản nghiệm thu hoàn thành theo pháp luật về xây dựng.

Kinh doanh dịch vụ PCCC có cần giấy xác nhận đủ điều kiện không?

Theo trả lời của Bộ Công an ngày 01/4/2026, từ 01/7/2025 các ngành nghề liên quan đến lĩnh vực PCCC và CNCH không còn là ngành nghề kinh doanh có điều kiện và cá nhân không cần phải có chứng chỉ hành nghề tư vấn về PCCC.

Phí thẩm định thiết kế PCCC năm 2026 là bao nhiêu?

Theo Thông tư 70/2025/TT-BTC, mức thu tính theo tổng mức đầu tư nhân tỷ lệ, tối thiểu 500.000 đồng, tối đa 150.000.000 đồng/dự án; Thông tư 64/2025/TT-BTC quy định mức thu bằng 50% từ 01/7/2025 đến hết 31/12/2026.

Căn cứ pháp lý

• Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15.
• Nghị định 105/2025/NĐ-CP: Điều 4, 6, 7, 10, 12, 29, khoản 7 Điều 40, Điều 45, 46, Phụ lục III, Phụ lục VII.
• Nghị định 347/2026/NĐ-CP: Điều 11, 12, 16, 26, 30, 31, 32, 40 (hiệu lực 15/9/2026).
• Nghị định 106/2025/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 69/2026/NĐ-CP và Nghị định 347/2026/NĐ-CP: Điều 4, 18, 19.
• Nghị quyết 66.18/2026/NQ-CP; Thông tư 36/2025/TT-BCA (Điều 9 thay thế bởi Điều 8 Thông tư 62/2026/TT-BCA); Thông tư 70/2025/TT-BTC; Thông tư 64/2025/TT-BTC.

Bài viết mang tính thông tin tham khảo, được đối chiếu với văn bản gốc ngày 14/09/2026 (bổ sung Thông tư 62/2026/TT-BCA ngày 15/09/2026), không thay thế văn bản quy phạm pháp luật. Tổng hợp toàn bộ văn bản còn hiệu lực xem tại trang quy định PCCC mới nhất. Khi áp dụng cho dự án, công trình cụ thể, anh chị nên đối chiếu văn bản gốc và hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền.